Το έργο αφορούσε την παροχή επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης για την προετοιμασία της υποψηφιότητας ανακήρυξης περιοχής ως Απόθεμα Βιόσφαιρας στο πλαίσιο του Προγράμματος «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα» (MaB) της UNESCO. Αποτέλεσε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση η οποία περιλάμβανε δράσεις συμμετοχικού σχεδιασμού, εκπαίδευσης, προβολής και επιστημονικής τεκμηρίωσης, με στόχο την κάλυψη των απαιτήσεων της UNESCO και την ενεργή εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας.

Κύρια αντικείμενα του έργου:

• Εκπόνηση Σχεδίου Συμμετοχής Ενδιαφερόμενων Μερών και συστηματική υποστήριξη των συμμετοχικών διαδικασιών.
• Σχεδιασμός, οργάνωση και υλοποίηση δράσεων διαβούλευσης με τοπικούς και θεσμικούς φορείς, μέσω θεματικών ημερίδων.
• Σχεδιασμός και υλοποίηση δράσεων ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας της υποψηφιότητας (έντυπο και ψηφιακό υλικό, ιστοσελίδα).
• Ανάπτυξη και πιλοτική εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης για μαθητές.
• Εκπόνηση μελέτης τεκμηρίωσης και σύνταξη, της Φόρμας Υποβολής Υποψηφιότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της UNESCO.

Το έργο αποτέλεσε πρωτοβουλία της ΔΗΜΟΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΒΡΟΣ Α.Ε., η οποία ανέλαβε τον συντονισμό και την οργάνωση της συνολικής διαδικασίας, στο πλαίσιο του Σχεδίου Διατοπικής Συνεργασίας «Η αξία του Αποθέματος Βιόσφαιρας στην τοπική κοινότητα», σε συνεργασία με τους δήμους και τους τοπικούς φορείς της περιοχής.

Η ένταξη μιας περιοχής στο Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας εντάσσεται σε ένα διεθνές πλαίσιο υψηλών προδιαγραφών. Το Παγκόσμιο Δίκτυο Αποθεμάτων Βιόσφαιρας (World Network of Biosphere Reserves) περιλαμβάνει σήμερα 784 Αποθέματα Βιόσφαιρας σε 142 χώρες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων 25 διασυνοριακών περιοχών. Στην Ελλάδα έχουν ανακηρυχθεί τέσσερα Αποθέματα Βιόσφαιρας: το Φαράγγι της Σαμαριάς και ο Όλυμπος (1981), η Οροσειρά των Αστερουσίων (2020) και το Όρος Πάρνωνα και Ακρωτήριο Μαλέα (2025) (στοιχεία 2025).

Σχετικοί Σύνδεσμοι:

• Man and the Biosphere Programme
• Biosphere Reserves – Learning Sites for Sustainable Development
• World Network of Biosphere Reserves: 2019-2020

Η μελέτη εκπονήθηκε στο πλαίσιο της υπαγωγής του έργου σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ). Η Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση εξετάζει τις επιπτώσεις του έργου στα προστατευτέα στοιχεία και τους στόχους διατήρησης που έχουν θεσμοθετηθεί για την ΕΖΔ GR4210004 «Καστελλόριζο και νησίδες Ρω και Στρογγύλη και παράκτια θαλάσσια ζώνη».

Η μελέτη εστιάζει πρωτίστως στα προστατευτέα στοιχεία της ΕΖΔ για τα οποία υπάρχει υποχρέωση δέουσας εκτίμησης (τύποι οικοτόπων Πίνακα 3.1 και είδη Πίνακα 3.2 του Τυποποιημένου Εντύπου Δεδομένων, δηλαδή τα στοιχεία των Παραρτημάτων Ι-ΙΙ της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ). Επιπρόσθετα και συμπληρωματικά, αξιολογείται διακριτά και η παρουσία άλλων σημαντικών στοιχείων πανίδας ή χλωρίδας (είδη άλλων Παραρτημάτων οδηγίας, είδη Κόκκινου Βιβλίου κλπ.).

Στο πλαίσιο της μελέτης, διενεργήθηκε έρευνα πεδίου από 2 ειδικούς επιστήμονες για καταγραφή δεδομένων τύπων οικοτόπων και πανίδας, ενώ ελήφθησαν υπόψη και συναξιολογήθηκαν και βιβλιογραφικά δεδομένα για την περιοχή (από εθνικά προγράμματα καταγραφών, τα προγράμματα της Εποπτείας, της χαρτογράφησης τύπων οικοτόπων του ΕΚΧΑ κ.α.).

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από τη ΔΕΗ Α.Ε.

Η μελέτη Δέουσας Εκτίμησης/ Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (ΕΟΑ) για τα προστατευτέα αντικείμενα της Ειδικής Ζώνης Διαχείρισης (ΕΖΔ) GR2330005 («Θίνες και παραλιακό δάσος Ζαχάρως, λίμνη Καϊάφα, Στροφυλιά, Κακόβατος») συντάχθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του Λουτροθεραπευτηρίου Καϊάφα στον δήμο Ζαχάρως Π.Ε. Ηλείας.

Η ΕΟΑ εκπονήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4014/2011 και ειδικότερα σύμφωνα με το παράρτημα 3.2.1 «Προδιαγραφές Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ) για έργα και δραστηριότητες που βρίσκονται σε περιοχή του Δικτύου Natura 2000, για την οποία δεν προβλέπονται ειδικότερες πρόνοιες προστασίας και διαχείρισης ή δεν συντρέχουν ειδικές προϋποθέσεις.» της ΥΑ υπ’ αρ. 170225 (ΦΕΚ 135Β/27.01.2014) με τίτλο «Εξειδίκευση των περιεχομένων των φακέλων περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων της Κατηγορίας Α΄ της απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με αρ. 1958/2012 (Β΄ 21) όπως ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209), καθώς και κάθε άλλης σχετικής λεπτομέρειας».

Πρωταρχικός στόχος της μελέτης ήταν η δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων από το υπό μελέτη υφιστάμενο έργο (εγκαταστάσεις και δραστηριότητες), για τα προστατευτέα στοιχεία και πληθυσμούς που περιλαμβάνονται στους Πίνακες 3.1-3.2 των Τυποποιημένων Εντύπων Δεδομένων, δηλαδή τους τύπους οικοτόπων και τα είδη των Παραρτημάτων Ι-ΙΙ της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Η ΕΟΑ στηρίχθηκε σε βιβλιογραφικά δεδομένα, καθώς και σε εργασίες πεδίου που υλοποιήθηκαν κατά το 2025 για τα είδη χερσαίας πανίδας, τους τύπους οικοτόπων και τα χειρόπτερα.

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Α.Ε.

Με βάση την ΑΕΠΟ που έχει λάβει ο εν λειτουργία ΑΣΠΗΕ ΒΥΣΙΜΑ, ο οποίος εντοπίζεται εντός της ΖΕΠ GR1240008 («Όρος Βόρας») στη Φλώρινα, υλοποιείται πρόγραμμα παρακολούθησης δραστηριότητας ορνιθοπανίδας (πρότυπα πτήσεων και αφθονία ειδών) στην περιοχή του ΑΣΠΗΕ από ειδικό ορνιθολόγο.

Λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά της περιοχής (και τα πορίσματα της ΕΟΑ), δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στα πρότυπα πτήσεων αρπακτικών ειδών σε εγγύτητα με τις Α/Γ. Η έρευνα πεδίου θα περιλαμβάνει καταγραφές από σημεία θέας καθώς και καταγραφή στρουθιόμορφων (με γραμμικές διατομές), και αναζήτηση θέσεων φωλεασμού επικρατειακών ειδών.

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από τη ΒΥΣΙΜΑ ΒΕΝΤΑΒΕΛ ΑΕ.

Η Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση για τη Ζώνη Ειδικής Προστασίας με κωδικό GR4220028 («Άνδρος: Κεντρικό και νότιο τμήμα, γύρω νησίδες και παράκτια θαλάσσια ζώνη») εκπονήθηκε στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης Λατομείου Αδρανών Υλικών (εξόρυξη ασβεστολιθικού υλικού, λειτουργία μονάδα θραύσης και επεξεργασίας) στη θέση «Αμυγδαλιές – Ψαρές» του Δ. Άνδρου.

Η περιοχή της ΖΕΠ παρουσιάζει έντονο ανάγλυφο και ποικιλία οικοτόπων ενώ περιλαμβάνει σημαντικούς βιοτόπους για αρπακτικά είδη και είδη των φρυγάνων και των απόκρημνων ακτών. Αρπακτικά πουλιά όπως ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae) και ο Σπιζαετός (Aquila fasciata) αναπαράγονται στο νησί και στις γύρω νησίδες. Παράλληλα οι βραχώδεις ακτές και οι νησίδες της ΖΕΠ αποτελούν σημαντική περιοχή φωλεοποίησης για τον Θαλασσοκόρακα (Phalacrocorax aristotelis) ενώ η ΖΕΠ φιλοξενεί και άλλα σημαντικά θαλασσοπούλια όπως ο Αρτέμης (Calonectris diomedea) και ο Μύχος (Puffinus yelkouan).

Η ΕΟΑ βασίστηκε και σε έρευνα πεδίου για την ορνιθοπανίδα, συνολικής διάρκειας 22 ημερών.

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από την Σ. ΜΑΡΙΝΗΣ – Ι. ΕΞΑΔΑΚΤΥΛΟΣ Ο.Ε.

Η μελέτη περιελάμβανε την παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιπτώσεων στην ορνιθοπανίδα και χειροπτεροπανίδα από τον ΑΣΠΗΕ που έχει αδειοδοτηθεί, κατασκευαστεί και λειτουργεί στη θέση Ορφεύς/ Επτάδενδρος στα όρια των Δ. Αλεξανδρούπολης και Αρριανών, Π.Ε. Έβρου και Ροδόπης.

Η παρακολούθηση αυτή και τα χαρακτηριστικά της, προβλέπεται με βάση τα πορίσματα της ΕΟΑ που έχει εκπονηθεί για το Έργο καθώς και την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων του έργου (ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ. Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης/ Τμήμα Περιβαλλοντικού & Χωρικού Σχεδιασμού).

Τα χαρακτηριστικά του προγράμματος έχουν περιγραφεί στο κείμενο του Ολοκληρωμένου Προγράμματος Περιβαλλοντικής Παρακολούθησης (ΟΠΠΠ) (συνολικά για τη φάση προκατασκευής, κατασκευής και λειτουργίας). Έτσι, το ΟΠΠΠ μεταξύ άλλων περιέγραφε και εξειδίκευε τη μεθοδολογία διενέργειας της συνέχισης της παρακολούθησης (με την μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στην ΕΟΑ) διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους προκατασκευαστικά (πριν την έναρξη εργασιών κατασκευής) και συνέχιση της παρακολούθησης κατά την κατασκευή και λειτουργία του έργου, ώστε η συνολική διάρκεια παρακολούθησης να είναι τέσσερα (4) έτη, με έμφαση στα προστατευόμενα είδη ορνιθοπανίδας, (μόνιμα, διαχειμάζοντα και νυκτόβια, περιλαμβανομένης και της νυχτερινής μετανάστευσης) και στα χειρόπτερα.

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από την ΕΛ. ΤΕΧ. ΑΝΕΜΟΣ Α.Ε.

Η ορνιθολογική παρακολούθηση πραγματοποιήθηκε (την περίοδο 2018-2020) στο πλαίσιο της Απόφασης Έκδοσης Πρόσθετων όρων διασφάλισης της ακεραιότητας της προστατευόμενης περιοχής του Δικτύου Natura 2000 «GR2220006: Κεφαλονιά: Αίνος, Αγία Δυνατή, και Καλόν Όρος» (ΖΕΠ) από το έργο «Υφιστάμενος Α.Σ.Π.Η.Ε ισχύος 2.7 ΜW, στη Θέση «Ευμορφία» της Π.Ε Κεφαλληνίας της Εταιρείας ΕΝΕΡΓΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Α.Ε».

Η μελέτη εστίασε στα είδη που περιλαμβάνονται στο τυποποιημένο έντυπο δεδομένων (standard data form) για την εν λόγω ΖΕΠ και σε άλλα σημαντικά είδη (άλλα είδη Παραρτήματος Ι της οδηγίας 2009/147/ΕΕ, Κόκκινου Βιβλίου κ.λπ.). Η παρακολούθηση στο εν λειτουργία ΑΣΠΗΕ, περιλάμβανε καταγραφή δραστηριότητας αρπακτικών ειδών σε εγγύτητα με τις Α/Γ, καθώς και συστηματική διερεύνηση για τυχόν θνησιμότητα, στις πλατείες των Α/Γ.

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από τη ΕΝΕΡΓΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Α.Ε.

Με βάση τη θέση του υπό μελέτη ΑΣΠΗΕ (πολύγωνα έργου εξολοκλήρου ή εν μέρει εντός των ορίων της περιοχής ΖΕΠ GR1130011 «Κοιλάδα Φιλιουρή» του δικτύου Natura 2000), εκπονήθηκε (με βάση την ΥΑ κατάταξης έργων-δραστηριοτήτων) Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (ως τμήμα της ΜΠΕ) που διερευνά τις επιπτώσεις του έργου στην περιοχή με βάση τους στόχους διατήρησης του τόπου Natura 2000. Η ΕΟΑ βασίστηκε σε έρευνα πεδίου διάρκειας 65 ημερών από ειδικούς Ορνιθολόγους.

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από τη ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε..

Η περιοχή χωροθέτησης των 4 υπό μελέτη συγκροτημάτων (Clusters A, B, C και D) Φωτοβολταϊκών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΦΣΠΗΕ), και των συνοδών υποστηρικτικών έργων, εντοπίζεται εντός ή σε κοντινή απόσταση από τις ΖΕΠ GR1420011 «Περιοχή Θεσσαλικού κάμπου» και GR1420012 «Περιοχή Φαρσάλων» και από τις Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά της Ελλάδας ΣΠΠΕ GR062 «Θεσσαλικός Κάμπος» και GR063 «Περιοχή Φαρσάλων».

Η ΕΟΑ βασίστηκε σε εκτενείς εργασίες πεδίου, συνολικής διάρκειας 108 ημερών (με καταγραφές πτητικής δραστηριότητας για το Κιρκινέζι, καταγραφή φωλιών επικρατειακών ειδών, γραμμικές διατομές για την καταγραφή στρουθιόμορφων ειδών κλπ.).

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από τη REN VALOREM HELLAS EPE.

Η μελέτη περιλαμβάνει Εκπόνηση Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης για την ορνιθοπανίδα και σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, για τους ΑΣΠΗΕ ΟΡΗ ΣΟΥΛΙΟΥ και  ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΑ.

Δεδομένου του ότι το έργο χωροθετείται εκτός αλλά σε σχετικά κοντινή απόσταση από τα όρια της περιοχής του δικτύου Natura 2000, ΖΕΠ GR2120008 «Όρη Παραμυθιάς, Στενά Καλαμά, και Στενά Αχέροντα», κατόπιν προκαταρκτικού ελέγχου κρίθηκε σκόπιμη η εκπόνηση ΕΟΑ και δέουσας εκτίμησης για την εξέταση τυχόν επιπτώσεων στο προστατευτέο αντικείμενο της παραπάνω περιοχής Natura. Επίσης, έγινε αξιολόγηση των επιπτώσεων για άλλα σημαντικά είδη η παρουσία των οποίων στην περιοχή του έργου δεν σχετίζεται με τους πληθυσμούς των ΖΕΠ. Οι ΕΟΑ βασίστηκαν σε εργασίες πεδίου που υλοποιήθηκαν κατά το 2021-2022 (51 και 25 ημέρες πεδίου αντίστοιχα για τους 2 ΑΣΠΗΕ).

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από τη GAIACOMM ΕΠΕ.

Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έχει σαν αντικείμενο την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που απορρέουν από την κατασκευή και λειτουργία Συγκροτήματος επτά (7) Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) στη Νότια Εύβοια, στις θέσεις ΤΡΙΚΟΡΦΟ (11.5MW), ΠΛΑΤΑΝΟΣ (11.5MW), ΑΓΙΟΙ ΤΑΞΙΑΡΧΕΣ 18.4MW), ΔΙΣΤΡΑΤΑ (13.8MW), ΡΙΖΑ (29.9MW), ΛΙΑΠΟΥΡΘΙ (8MW) και ΑΓΙΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ 9.2MW), και τα συνοδά υποστηρικτικά έργα αυτών (έργα οδοποιίας, έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης, εργοταξιακοί/ βοηθητικοί χώροι κ.ο.κ). Το συγκρότημα αποτελείται από 45 Ανεμογεννήτριες συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 102,3 MW.

Η Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση & Δέουσα Εκτίμηση αποτελεί παράρτημα της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου και εκπονήθηκε δεδομένου ότι τμήματα των ανωτέρω έργων βρίσκονται εντός ή πλησίον της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης (ΕΖΔ-ΤΚΣ): «Όρος Όχη – κάμπος Καρύστου – Ποτάμι – Ακρωτήριο Καφηρεύς – παράκτια θαλάσσια ζώνη» με κωδικό GR2420001, της ΖΕΠ: «Όρος Όχη, παράκτια ζώνη και νησίδες» με κωδικό GR2420012 του Δικτύου Natura 2000 και της ΣΠΠΕ «Όρος Όχη και γύρω θαλάσσια περιοχή» με κωδικό GR113.

Οι ΕΟΑ στηρίχθηκαν, σε πρωτογενή δεδομένα που συλλέχτηκαν από εκτενείς εργασίες πεδίου που υλοποιήθηκαν για τα προστατευτέα στοιχεία των παραπάνω περιοχών Natura 2000 (74 ημέρες πεδίου για τη ΖΕΠ και 26 ημέρες πεδίου για την ΕΖΔ).

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από την DMX ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΙΟΥ – ΡΙΖΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ.

Η μελέτη αφορά την εκπόνηση και υλοποίηση Προγράμματος Περιβαλλοντικής Παρακολούθησης που περιλαμβάνει την καταγραφή της παρουσίας των πληθυσμών των ειδών χλωρίδας, πανίδας και κυρίως της ορνιθοπανίδας, προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι πρόσκρουσής τους σε αεροσκάφη, τόσο στο χώρο του αεροδρομίου του Καστελόριζου, όσο και στην ευρύτερη περιοχή.

Η περιοχή του αερολιμένα βρίσκεται εντός της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης GR4210004 «Καστελόριζο και νησίδες Ρω και Στρογγύλη και παράκτια θαλάσσια ζώνη». Η εν λόγω ΕΖΔ έχει χαρακτηριστεί λόγω της παρουσίας τύπων οικοτόπων Κοινοτικού ενδιαφέροντος του Παραρτήματος Ι της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, 2 ειδών χλωρίδας του Παραρτήματος ΙΙ (Polygonum praelongum, Crepis pusilla), 2 θαλάσσιων ειδών ερπετών (Caretta caretta, Chelonia mydas) και ενός είδους σαλαμάνδρας με περιορισμένη κατανομή (Mertensiella luschani).

Το αντικείμενο των υπηρεσιών αφορά στη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της  Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) του Δημοτικού Αερολιμένα Καστελόριζου (ΚΥΑ 107483/04-05-2000, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει) και συγκεκριμένα του πρόσθετου περιβαλλοντικού όρου που τέθηκε στην Απόφαση Ανανέωσης της ΑΕΠΟ με α.π. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/20955/1434/28-02-2023.

Το έργο ανατέθηκε στην ΟικοΜ ΕΠΕ από την ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ (ΥΠΑ)